دانستنیهای قناری

پرورش ، نگهداری و بیماری های قناری

اطلس رنگی نژادهای قناری

زمان پیدایش قناریهای نژاد فری :

بین نژاد های مختلف. لیست کامل نژادهای فری ( frilled ) در "کنفدراسیون Ornithologique Mondial ) C.O.M.) به شرح زیر است :

فری شمال هلندی ---------------- اواخر 1800
فری جنوب هلندی ----------------- اوایل 1900
فری پاریسی ------------------------ اوایل 1900
فری میلان ایتالیا ---------------------- اوایل 1900
فری سوئیس ------------------------- اوایل 1900
فری ایتالیایی ------------------------- اوایل 1900
جیبوسو اسپانیایی Giboso -------- اواسط 1900
فری Padovan پادوان ایتالیا --------------------- 1974
فری Fiorino فیورینو ----------------------------- 1982
فری AGI ایتالیایی -------------------------- 1994

قناريهاي فري ايتاليايي ريشه فرانسوي دارند ، اگر چه برخي ايتاليايي پاريسي تفاوتي با پاريسي اصلي را نشان ميدهند .در نژادهاي قناري فري ايتاليايي پر بودن پرها و حجيمي پرنده هدف اصلي است
در استاندارد فرانسوي تاكيد خاصي بر فرم فرها ، شدت آن و تقارن پرنده دارد .پرنده هاي ممتاز امروزي بايد داراي تمامي اين خصايص بوده و همچنين وقير ( كم تحرك ) و بطور كلي شكيل باشند .
قناريهاي فري از ابتدا جزو حيوانات طبقه اشراف بودند و نياز به شناخت كافي داشتند . امروزه نيز قناريهاي فري در ايتاليا " شاهزاده " ناميده ميشوند .
نژاد فري پاريسي شايد امروزه زيباترين انواع قناري است .اين نژاد درشت ترين نوع قناري در جهان ميباشد كه طولش به ١٩ تا ٢٤ سانتي متر ميرسد . به نظر ميرسد اين پرندگان از قرن هفدهم در پاريس وجود داشته اند . نام اروپايي اين پرنده يعني ترمپت پاريسي ، ناشي از فرم فرهاي پشت آن است كه امروزه اصطلاحا پالتو ناميده ميشود . فرهاي پشت بايد به سمت خارج بدن هدايت شود و از حد بالها نيز تجاوز نمايد لذا آنها را از اوايل قرن نوزدهم پشت جواهري مي ناميدند ، همانگونه كه ترمپت هاي آن زمان بودند ، پس از انقلاب فرانسه توجه به قناري فري بطور محسوسي كاهش يلفت . اما مجددا از اواسط قرن نوزدهم توجه به نژادهاي قناري فري به اوج خود رسيد . در سال ١٨٦٧ اولين نمايشگاه قناري فري در پاريس افتتاح شد . تجمعي تحت عنوان پاريسي پايه گذاري گرديد كه بزودي به " ملي " تغيير نام يافت و تمامي فرانسه را در بر گرفت وامروزه نيز وجود دارد . در شمال فرانسه ، خصوصا شهرهاي روبه و تورسوين ، انواع سبكترو خميده بيشتر مورد توجه قرار داشتند .
براي پديز آوردن چنين پرنده اي از قناري بلژيكي ژان ( پرنده بزرگ ژان ) كمك گرفته شد . از آنجا كه اين منطقه در شمال پاريس قرارداشت لذا پرنده را فري شمال ناميدند . نوع خميده تر پرنده كه بيشتر توسط ساكنان روبه تكثير و پرورش يافته بود بنام اين شهر ميناميدند .

قناری‌های وارداتی

قناری‌ها در ایران به دو دسته تقسیم می‌شوند؛ نخست قناری‌های ایرانی که جدا از طرفداران و خریداران وطنی، به خارج بویژه به کشورهای عربی نیز صادر می‌شوند، از سوی دیگر عده‌ای با در اختیار داشتن کارت بازرگانی به ورود انواع قناری هاي خارجی اقدام می‌کنند. خریداران قناری‌های خارجی، بیشتر پرورش‌دهندگانی هستند که با آمیزش آنها با نوع ایرانی، گونه‌های جالب و گران‌قیمتی تولید می‌کنند.
تاریخچه قناری در ایران
در ارتباط با ورود نخستین قناری به ایران اطلاعات دقیق و مستندی در دست نیست، اما در اسناد دوران قاجاریه آمده که ناصرالدین‌شاه در سفر به اروپا پس از ملاقات در انگلیس، چند روزی را هم مهمان ملکه هلند بود. در بازگشت به ایران بود که شاه قاجار تعداد 20 قناری و یک مستخدم مخصوص نگهداری از آنها را با خود می‌آورد. پس از شاه قاجار، نوبت به معیرالملک می‌رسد که با‌ آوردن تعدادی قناری، پای این پرنده را برای نخستین بار به محافل درباری باز می‌کند و رفته رفته نام قناری میان طبقات مرفه جامعه بر سر زبان‌ها می‌افتد و نگهداری از این پرنده رواج پیدا می‌کند.
در روزگار جدیدتر، حدود 80 سال قبل شخصی به نام «حسن سیلاخوری» گونه‌ای قناری طلایی با پای بلند و کشیده، با صدای بلند و بسیار خوش تولید کرد که بسیار شهرت یافت. قناری‌باز دیگری به نام «تقی‌خان لاریجانی» هم نوعی قناری پابلند، اما لیمویی رنگ تولید می‌کرد ضمن اینکه یکی از قناری‌بازهای آن دوران با جفت کردن قناری تقی‌خان و یکی از قناری‌های طلایی سیلاخوری، جوجه‌ای پر سر و صدا به دست می‌آورد که به نام «قناری علی‌خانی» زبانزد خاص و عام شد.
پیدایش قناری در جهان
قناری‌هایی که امروزه به صورت اهلی وجود دارند، در اصل زاده نوعی پرنده وحشی هستند که با نام علمی «سرینوس کاناریوس» شناخته می‌شود. این پرنده که به تعبیری جدّ قناری‌های امروزی به حساب می‌آید، جثه‌ای کوچک دارد که با رنگ سبز خاکستری در جزایر معروف «قناری canari» در سواحل دریای مدیترانه زندگی می‌کند.
این پرنده حدود 600 سال قبل به اروپا برده شد و ابتدا ایتالیایی‌ها به پرورش و تکثیر آن پرداختند و با نام قناری آن را به دیگر کشورهای اروپایی صادر کردند.
از اوایل قرن شانزدهم پرورش‌دهندگان قناری در اروپا به تعلیم صدای این پرنده پرداختند و با کمک آلات موسیقی چون فلوت و نی، آوازخوانی با صدای خوش را به قناری‌ها آموختند.
عده‌ای نیز خواندن یا صدای بلبل را به این پرنده تعلیم دادند که قناری موسوم به «رولر» را باید ادامه نسل آن دانست.
در این میان برخی افراد با استفاده از ناآگاهی خریداران، پرنده‌هایی چون گنجشک و سهره را با مواد شیمیایی رنگ کرده و به عنوان قناری با قیمت بالا می‌فروشند.

گفت و گوی خواندنی شوک با مرد تعلیم‌دهنده آواز به قناری

دنیاي قناری‌های من

سُميرا زماني

هر کسی برای خودش عشقی دارد و به دنبال جمع‌آوری انواع چیزی است تا مجموعه و كلكسيوني فراهم آورد. یک نفر از تمبر خوشش می‌آید، دیگری عشق ماشین و موبایل دارد، اما دنیای کسانی که عاشق قناری هستند، دنیای دیگری است. قناری‌باز‌های ایران یکی و دو تا نیستند، این روزها تعدادشان فقط در تهران به چند هزار نفر مي‌رسد. برای این افراد كه به عشقباز معروف‌اند نگهداری قناری تنها برای سرگرمی و پر کردن اوقات بیکاری نیست، بلکه یک عشق عجیب و غریب است. یکی از
معروف ترین قناری‌بازهای ایرانی عباس شفیعی است، مردی که از نوجواني تعلیم آواز به قناری‌ها را آغاز کرده و قناری‌های تربيت‌شده‌اش بسيار گرانبها هستند. ساليان درازي است كه عشقبازهاي معروف، قناري‌هاي خود را به او مي‌سپارند تا در كارگاه مخصوص موسيقي‌اش به اين پرندگان تعليم آواز بدهد. قناري‌هاي تعليم‌يافته عباس شفيعي براي چهچهه زدن با آهنگ‌هاي مختلف هم‌آوا مي‌شوند، به عنوان مثال وقتي براي آنها صداي ويلون ياحقي پخش مي‌شود به تقليد از آهنگ با همان نوا شروع به خواندن مي‌كنند.
اين تعليم‌دهنده آواز به قناري‌ها مي‌گويد: متولد سال 1322 هستم، یک دختر و پسر دارم که هیچ کدام اين شيوه کارم را دنبال نكرده‌اند، پسرم به جای قناری، عقاب دوست دارد و تنها همسرم دوستدار قناری است، علاوه بر كارگاه تعليم در خانه هم قناری دارم اما تعدادش کم است چون اگر بخواهی روی آواز اين پرنده‌ها کار کنی نباید بيش از دو قناري در یک خانه باشند، چرا که قناری‌ها سر خواندن خیلی حسود هستند. من از بچگی با پدرم به خانه قناری‌بازهاي تهران می‌رفتم، آن زمان پرنده و گل را خیلی دوست داشتم، پدرم هم قناری خوش آواز خیلی دوست داشت اما من روی این جریان کار کردم. از 11 سالگی نگهداری پرندگان پدرم را شروع کردم، پدرم کارخانه سیگارسازی داشت و در عین حال قناری‌باز هم بود که قناری‌هايش در تهران خيلی معروف بودند. در تهران قناري‌هاي پدرم به طلایی‌های مرتضی سیگاری شناخته می‌شدند. قناری‌ها پرندگانی مطیع هستند که تقریبا تا 20 سال عمر می‌کنند، برای نگهداری این پرنده فقط به آب و دانه و تمیزي قفس نیاز است، حتی با آب و دانه می‌شود يك قناري را تا 15 روز هم تنها گذاشت. از همان دوران بچگی‌ام که پدرم قناری‌های خوش آواز داشت، قناری‌های مختلف را تهیه مي‌كرد و من در نوارهای ریلی صدای آنها را ضبط می‌کردم و بعد تکه‌های نت آواز خوب قناری‌ها را جدا می‌کردم و این را به یک جوجه قناری یاد می‌دادم. آن موقع‌ها نوار ضبط 7 ساعته داشتيم كه هزینه زیادی هم نداشت اما همه از این كارم تعجب کرده بودند که این کار چگونه صورت مي‌گيرد.
قناری برای من فقط عشق است
متأسفانه الان روی آواز قناری‌ها کار نمی‌شود بلکه بیشتر روی مد و زیبایی اين پرنده‌ها تأکید می‌شود. الان قناری زيبايي را داریم که 10 میلیون تومان قیمت دارد فقط به خاطر اینکه رنگ خاصی دارد یا اینکه قدش بلند است. اما من تنها کسی هستم که فقط به خواندن قناری توجه می‌کنم. هیچ وقت قناری خرید و فروش نکرده‌ام و اگر هم داشته‌ام مجانی به بقیه داده‌ام، خیلی قناری خریدم اما هیچ وقت یک قناری را نفروختم بلکه بعد از اینکه آواز را به قناری یاد داده‌ام آن را به بقیه هدیه داده‌ام. کار اصلی من تریکوبافی است و قناری برایم تنها یک عشق است.
اين تعليم‌دهنده مي‌گويد: قناری نباید از روز اول صدای پدرش را بشنود وگرنه تعلیم آواز نمی‌گیرد.
یاد دادن آواز به جوجه قناری کار بسیار مشکلی است، به طوری که جوجه اصلاً نباید صدای پدر و مادر را بشنود، روزی که جوجه به دنیا می‌آید پدرش را به یک خانه دیگر می‌بریم، جوجه باید در خانه‌ای باشد که پرنده دیگری در آن نگهداري نشود. بعد نوار آواز را برایش مي‌گذاریم تا بشنود جوجه قناری از روز هشتم که چشمش باز می‌شود. گوش می‌دهد و یادگیری آواز را آغاز می‌کند. بعد قناري تعليم ديده را می‌بریم پیش یک قناری دیگر تا ببينيم آوازش را عوض می‌کند یا خیر؟ اگر عوض ‌کرد مي‌فهميم كه قناري باهوشي است و نت دیگر را هم یاد می‌گیرد: به همین دلیل از آن جوجه می‌کشیم. تقریباً همه قناری‌ها قابلیت خواندن دارند اما صدایشان بلند و کوتاه یا صاف و زلال یا خش دار می‌شود، این پرنده می‌تواند ادای بیشتر وسایل موسیقی و سازها را دربیاورد و با كمي تغییر آهنگ ساز را می‌گیرد، تعداد نت‌هایی که یاد می‌گیرد 20 نت است اما بلبل به اين دلیل به هزار دستان معروف است که نت‌هاي زيادي یاد می‌گیرد بخاطر اين يادگيري بلبل هم تربیت می‌کنم.
به100 میلیون تومان هم نمي‌فروشم
شفيعي كه كتابي درباره همه پرندگان نوشته است، مي‌گويد: قناری معمولاً 20 سال عمر می‌کند، تا به حال پرنده‌های دیگر هم نگهداری کرده‌ام مثل مرغ و خروس، باز، شاهین، عقاب و اردک. در کل پرنده‌ها را خیلی دوست دارم اما هیچ کدام برایم قناری نمی‌شود. کلاس قناری یک چیز دیگر است، در ميان قناری‌باز‌ها مهندس، دکتر و خیلی افراد تحصیلکرده دیگري هم هستند، در کتاب اولم که مخصوص قناری است نام و مشخصات 5 هزار نفر قناری‌باز را آورده‌ام اما شاید تعدادشان خیلی بیشتر باشد. الآن قناری‌های روی مد بالای 10 میلیون قیمت دارند اما قناري که من تعلیم می‌دهم حتی اگر بگویند 100 میليون، نمی‌فروشم، در صورتی که قناری من از نظر ظاهری اصلاً روی مد نیست بلکه یک قناری کوچک و معمولی است اما نتش عالی است و حتی می‌توانم بگویم اين كه آنها را در دنیا کسی ندارد. من گاهي برخي از قناری‌ها را بعد از اینکه تربیت‌شان کردم به دوستان هدیه می‌دهم. البته قناری‌هايی بوده‌اند که آن قدر به آنها دلبسته‌ام كه نمي‌توانم ترك‌شان كنم. به طور كلي قناری‌ها اگر تنها باشند نمی‌میرند اما مواردی هم بوده که يك قناري چنان عاشق جفت‌اش بوده كه وقتي از معشوق جدايش كرده‌اند دچار افسردگي شده و مرده است. اما بايد در نظر داشت قناريها اگر جفت باشند آواز نمي‌خوانند.
نحوه تعليم قناري
اين تعليم‌دهنده آواز به قناري‌ها مي‌گويد: براي تعليم آواز به يك قناري بايد جوجه‌اي توليد كرد كه هيچ آوازي نشنيده باشد. ابتدا دو قناري را با هم جفت مي‌كنند و وقتي قناري ماده تخم گذاشت بايد جفت‌اش را از آن محل دور كنند تا ماده جوجه‌اش را به تنهايي بزرگ كند. چون ماده نمي‌خواند. جوجه صداي آوازي نمي‌شنود تا نت تأثير آن آوا قرار بگيرد. بايد توجه داشت كه در آن خانه و حتي سه خانه آن طرف‌تر هم نبايد پرنده‌اي باشد چون حس شنوايي قناري‌ها بسيار زياد است.
در يك روش تعليمي وقتي جوجه كمي بزرگ‌تر شد، چند روزي برايش يك نفر با يك نوع ساز، تار و ويلون و پيانو و يا فلوت شروع به ساز زدن مي‌كند يا نواري از يك آهنگ را براي جوجه قناري پخش مي‌كنيم تا به تدريج بتواند همان نوا را ياد بگيرد و تقليدش كند. ولي من بيشتر ترجيح مي‌دهم با نت به قناري تعليم آواز بدهم.
قناري‌هاي ايراني
در کشورهايی مثل ترکیه نمایشگاه‌هایی از پرندگان و قناری‌ها ترتيب مي‌دهند، آنها یاد گرفته‌اند که چگونه جوجه بکشند و فروش بالایی هم دارند، چون تجارت قناري سود سرشاري دارد. اینها اصلاً با آواز کاری ندارند، الآن متاسفانه در تمام دنیا در مورد قناری فقط روی مد کار می‌کنند، مثلاً از دو قناری لیمویی رنگ جوجه کشیده‌اند و به سفید رسیده‌اند، به طور کلی در اروپا قناری‌هایی هستند که ما در ایران دوستشان نداریم، اگر در ایران بخواهیم روی این صنعت تمرکز کنیم خیلی می‌توانیم موفق شویم و درآمد بالایی از صادرات قناری به دست می‌آید.